TERCİH REHBERLİĞİNEDEN MESLEK SEÇİYORUZ?Genel anlamda meslek toplumda maddi kazanç elde etmek için yürütülen etkinlikler bütünü olarak tanımlansa da sadece maddi kazanç aracı olarak görmek çok da doğru değildir.Bir meslek edinmenin temelinde para kazanma ve kazanılan parayla fizyolojik ihtiyaçları karşılamanın yanı sıra sosyal ve psikolojik ihtiyaçların da doyurulması yatmaktadır.İnsan doğuştan getirdiği yetenekleri varolan potansiyelini yaşam içinde ortaya koymak,bunları kullanmak ister.Kişinin sahip olduğu kişisel değerleri ortaya koyabileceği,bu anlamda kendini en iyi ifade edebileceği alan da mesleki alandır.Kişi işinde mutluysa ve yaptığı işten doyum sağlıyorsa sosyal yaşamında da mutlu olur.
Birey meslek seçimini yaparken öncelikle kendisini iyi tanımalı,meslekler hakkında yeterli bilgiye sahip olmalı ve kendisini doğru mesleğe götürecek olan tercihlerini doğru bir şekilde kullanmalıdır.
Tercih listesini düzenlerken nelere dikkat etmelisiniz?1-Sonuç belgenizde yer alan ÖSS-SÖZ,ÖSS-SAY,ÖSS-EA ve eğer yabancı dil sınavına girilmişse ÖSS-DİL puanları 160.000’ın altında olan adayların tercih hakkı bulunmamaktadır. Bu puanlardan 160.000-189.999 arasında puan alan adaylar açık öğretimin kontenjansız bölümlerinden ve 2 yıllık ön lisans programlarından(ilgili puan türünde )tercih yapabilirler. 185.000 ve daha fazla puan alan adaylar AÖF yanında 4 yıllık lisans programlarını da tercih edebilirler.
2-Adaylar tercih hakkı bulunan tablolardan toplam 24 tercih yapabilirler.
3-Tercih alanlarının tamamen doldurulması zorunlu değildir.Bir aday tercih listesinde sadece 5 programı göstermek istiyorsa bunlardan herhangi birine giremediği takdirde başka bir yerde okumak istemiyorsa sadece bu programları tercih listesinde tercih sırasına göre göstermelidir.Tercihlerinizi yaparken kendi puanınızı 2005 yüksek öğretim programları ve kontenjanlar kılavuzundaki taban puanlarla karşılaştırmanız yararınıza olacaktır.
5-Her yıl soru çözüm ortalamaları ve standart sapmalar değiştiği için taban puanlar kesinlikle 2005 ÖSS’yi yansıtmamaktadır.Bu puanlar sadece fikir verme amacıyla kullanılmalıdır.
6-Tercih listenizi oluştururken ilk 3 tercihinizi kendi puanınızın üstünde puana sahip olan yüksek öğretim programlarından yapabilirsiniz.
7-Aday tercihlerini dengeli bir biçimde dağıtmalı tercih listesinde kendi puanından daha az puana sahip olan yüksek öğretim programlarını da göstermelidir.
8-Adayların tercihlerini yaparken dikkate almaları gereken en önemli noktalardan biri kendi alanından tercih yaparken AOBP’sinin 0.8 katsayısıyla,alanı dışında tercih yaparken AOBP’sinin 0.3 katsayısıyla çarpılacağıdır.
9-Adaylar tercih ettikleri yüksek öğretim programlarının özel koşullarını mutlaka okumalı,kendilerine uymayan koşullara sahip yüksek öğretim programlarını tercih listelerinde göstermemelidirler.
10-Adaylar tek puan türünden tercih yapabilecekleri gibi farklı puan türündeki programları da tercih edebilirler.
11-Sıralama yapılırken taban puanların aynı puan türünde büyükten küçüğe doğru sıralanması uygun olur.Ancak birkaç puan farklılıklar sorun yaratmaz.
12-ÖSYM yerleştirme yaparken öncelikle adayın tercih sırasını değil puanını göz önünde bulundurur.
Sık Sorulan Sorular:-OBP nedir?-OBP ÖSYM tarafından orta öğretimdeki başarı durumları göz önüne alınarak her öğrenci için ayrı olarak hesaplanan bir puan türüdür.Her öğrencinin diploma notu (Lise 1,2,3) ÖSYM tarafından okul içindeki başarı sırası da göz önünde tutularak 50 ile 100 arasında bir puana dönüştürülür.
-AOBP nedir?-AOBP öğrencilerinin ortaöğretim başarı puanlarının, mezun oldukları okulun o yıldaki ÖSS puan ortalamalarına göre ağırlıklandırılmasıyla oluşur.Her öğrenci için AOBP-SAY,AOBP-SÖZ,AOBP-EA olmak üzere 3 tür AOBP hesaplanır. Okul ÖSS ortalaması yükseldikçe o okulun öğrencilerinin AOBP ‘leri de yüksek olacaktır.
-Sınavsız geçiş nedir,kimler yararlanabilir?-Meslek ve Teknik lise öğrencilerinin istedikleri takdirde mezun oldukları bölümün devamı niteliğindeki 2 yıllık meslek yüksekokullarına , kendi Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi (METEB) öncelikli olmak üzere yerleştirilmeleri işlemine ‘sınavsız geçiş’ denir.
-Sınavsız Yerleştirme işleminde öncelikler nasıl olacaktır?-1. öncelik:Anadolu teknik lisesi örencileri kendi METEB’indeki MYO’lara
2. öncelik:Anadolu teknik lisesi öğrencileri kendi METEB’i dışındaki MYO’lara
3. öncelik:Teknik ve Anadolu meslek lisesi öğrencileri kendi METEB’indeki MYO’lara
4. öncelik:Teknik ve Anadolu teknik lisesi öğrencileri kendi METEB’i dışındaki MYO’lara
5. öncelik:Meslek lisesi öğrencileri kendi METEB’indeki MYO’lara
6. öncelik:Meslek lisesi öğrencileri kendi METEB’i dışındaki MYO lara OBP’leri de göz önünde tutularak yerleştirilirler.
Bu öncelikler ,yukarıdaki gibi adayın mezuniyet yılının sınavsız yerleştirme yılına uzaklığı göz önünde tutularak mezun olanların tümünü kapsayacak şekilde devam eder.
-Aynı puanı alan adaylar nasıl yerleştirilirler?-Eşit puan alan adaylardan Y-ÖSS puanı ve varsa ek puan toplamı büyük olana öncelik verilir.Ek puan toplamı da dahil puan toplamı eşit olursa ÖSS puanı büyük olana,bunlar da eşitse,ÖSS puanında ağırlığı fazla olan test alt bölümünün ham puanı büyük olana öncelik verilecektir.Eşitlik sürdüğü takdirde söz konusu yüksek öğretim programını daha üst tercihinde gösterene,eşitlik yine de sürdüğü takdirde doğum tarihi günümüze daha yakın(yaşı küçük)olana öncelik verilecektir.
-Okul birincilerine yerleştirmede öncelik tanınır mı?-Lise veya dengi Meslek liselerini birincilikle bitiren adaylar genel kontenjana ek olarak yüksek öğretim programlarında okul birincileri için ayrılacak olan kontenjanlardan da yararlanabilirler.Okul birinciliği kontenjanından yararlanmak isteyen adaylar sadece mezun olacakları yılda ÖSS koşulu ile ÖSYS okul birinciliği kontenjanından yararlanabilirler.Merkezi yerleştirme işleminde okul birincileri ham genel kontenjana hem de okul birinciliği kontenjanına bakılarak yüksek öğretim programlarına yerleştirilir.
-2004 ÖSS’de Özel yetenek sınavı ile bir yüksek öğretim programına yerleştim, 2005 ÖSS’de puan kaybına uğrar mıyım?-2004 ÖSS’de ÖSS puanı veya özel yetenek sınavı sonucu ile örgün yüksek öğretim programına yerleştirilmiş adayların ağırlıklı orta öğretim başarı puanları ile ilgili katsayıları yarıya düşürülecektir.Bu kural açık öğretimin kontenjanlı programları için de uygulanacaktır. Sınavsız geçiş ile meslek yüksekokulları veya açık öğretim programlarına 2004 ÖSYS de yerleştirilen adaylara bu kural uygulanmayacaktır.
-Hem Y-ÖSS puanımla hem de özel yetenek sınavı sonucuna göre yerleştirildim.Tercihimi istediğim doğrultuda kullanabilir miyim?-Evet.Aday bu durumda 2 yüksek öğretim programından istediği bir tanesine kaydını yaptırabilir.
-2004 ÖSS’de herhangi bir açık öğretim programına yerleştirildim.2005 ÖSS de puan kaybına uğrar mıyım?-Açık öğretim programlarından birine yerleştirilen adayın 2005 ÖSS’ de puan kaybı olmayacaktır.